<h2>Японскія стаянкі Месяца</h2>

<p>Большасьць астанамічных назіраньняў у Японіі да часоў Рэстаўрацыі Мэйдзі былі шчыльна зьвязаныя з асталёґіяй. Для старажытных кітайскіх, а пазьней карэйскіх і японскіх картоґрафаў чатыры пары году й чатыры напрамкі сьвету пазначаныя чатырма жывёламі-талісманамі — Блакітным драконам Усходу (Вясна), Чырвонай птушкай поўдня (Лета), Белым тыґрам Захаду (Восень) і «Ґэнбу» (Чорнай чарапахай) Поўначы. Кожнай жывёле-талісману адпавядае свай нябесны «палац» зь сямю <em>сэі шуку</em>, якія яасам называліся «прытулкі Месяца». «Месцы» ці «прытулкі» Месяца, магчыма, выкарыстоўваліся для вызначэньня становішча Сонца й плянэт, а таксама Месяца, і іхная колькасьць можа, а можа і не, зьвязаная з пэрыядам арбіты Месяца. Паходжаньне гэтых прывязак цьмянае, а часам і супярэчлівае.</p>

<p>Выэначэньне жывёл-талісманаў і зьвязаных зорных «палацаў» разам са зьвязанымі 28 <em>сэі шуку</em> ці «прытулкамі Месяца» — гэта адзін з найскладанейшых бакоў азіяцкай «астраноміі». Яўнай анамаліяй зьяўляецца тая акалічнасьць, што сапраўдны напрамак руху Сонца супрацьлеглы напрамку прывязкі да пор году Вясны й Восені. Некаторыя навукоўцы сьцярджаюць, што гэта таму, што жывёлы й сэі шуку былі створаныя 17-18 тысячагодзьдзяў таму (анамалія ўтварылася праз прэцэсію), але гэта, насамрэч, не тлумачыць яўнага «зваротнага» руху Сонца праз поры году.</p>

<p>Паводле некаторых навукоўцаў, жывёлы-талісманы й іхныя зьвязаныя сэі шуку выкарыстоўваліся, магчыма, у зьвязку з напрамкам, у якім ручка вялікага каўша (часта ў Кітаі, Карэі й Японіі называецца як «Сем паўночных зорак») паказвае на сонцастаяньні й раўнадзенствы. У дахрысьціянскую эпоху, калі былі створаныя сэі шуку, вялікі коўш не заходзіў, бо ён займаў «больш высокае» становішча, чым цяпер.</p>

<p>Як і ў заходняй культуры, міты й традыцыі ўсё яшчэ маюць уплыў на штодзённае жыцьцё людзей у Кітаі, Карэі й Японіі (нягледзячы на відавочную навукавую абазнанасьць). Аднак, варта адзначыць, што астраляґічнае гаданьне ў Кітаі, Карэі й Японіі было й ёсьць даволі складаным.</p>

<p>Веды, зьвязаныя са стаянкамі Месяца — гэта адзін з найцікавейшых бакоў азіяцкай этнаастраноміі. Японскія інтэрпрэтацыі гэтых прывязак абарачаліся вакол сельскагаспадарчых патрэб і анімістычнага бачаньня прыроды. У адрозьненьне ад шмат якіх заходніх мітаў і традыцый, японскіх багоў у іх падабенстве да жывёл-талісманаў можна разгладаць як праявы прыроды.</p> 

<p>Ніжэй прыклад карты зорак часоў эпохі Эдо.</p>
<p><img src="chart.png"/><br /><em>Буйны плян Карты Ясуі, якая паказвае першыя 15 стаянак Месяца</em></p>

<h3>Блакітны дракон Усходу (Вясна)</h3>
<p>7 стаянак Месяца «Усходу» ці «Блакітны дракон».</p>
<table class="nomenclature">
<tr>
    <td>№</td>
    <td>Кітайскі знак</td>
    <td>Значэньне</td>
    <td>Галоўная зорка</td>
    <td>Назва японскай</td>
</tr>
<tr>
    <td>1</td>
    <td><img src="mn01.png"/></td>
    <td>Рог(і), магчыма, Вугал ці Кут</td>
    <td>Альфа Дзевы</td>
    <td>Су Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>2</td>
    <td><img src="mn02.png"/></td>
    <td>Шыя, Горла</td>
    <td>Капа Дзевы</td>
    <td>Амі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>3</td>
    <td><img src="mn03.png"/></td>
    <td>Корань, магчыма, Плечы ці Аснова</td>
    <td>Ёта Шаляў; часам Альфа Lib</td>
    <td>Томо Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>4</td>
    <td><img src="mn04.png"/></td>
    <td>Спальня, магчыма, Грудзі</td>
    <td>Дэльта Скарпіёна; часам Пі Скарпіёна</td>
    <td>Соі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>5</td>
    <td><img src="mn05.png"/></td>
    <td>Сэрца</td>
    <td>Сыґма Скарпіёна</td>
    <td>Накаґо Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>6</td>
    <td><img src="mn06.png"/></td>
    <td>Хвост</td>
    <td>Мю Скарпіёна</td>
    <td>Ашытарэ Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>7</td>
    <td><img src="mn07.png"/></td>
    <td>Кош</td>
    <td>Ґама Стральца, часам Эта Стральца</td>
    <td>Мі Бошы</td>
</tr>
</table>

<h3>«Ґэнбу» (Чорная чарапаха) Поўначы (Зіма)</h3>
<p>7 стаянак Месяца «Поўначы» (Ґэнбу) ці «Чорная чарапаха зімы» (таксама «Змрочны» ці «Чорны» воін).</p>
<table class="nomenclature">
<tr>
    <td>№</td>
    <td>Кітайскі знак</td>
    <td>Значэньне</td>
    <td>Галоўная зорка</td>
    <td>Назва японскай</td>
</tr>
<tr>
    <td>8</td>
    <td><img src="mn08.png"/></td>
    <td>Конаўка; Мера</td>
    <td>Фі Стральца</td>
    <td>Хікіцу Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>9</td>
    <td><img src="mn09.png"/></td>
    <td>Карова</td>
    <td>Бэта Казарога</td>
    <td>Інамі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>10</td>
    <td><img src="mn10.png"/></td>
    <td>Жанчыма, магчыма, «Удава, якая чакае»</td>
    <td>Эпсылян Вадаліва</td>
    <td>Уруку Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>11</td>
    <td><img src="mn11.png"/></td>
    <td>Пустэча</td>
    <td>Бэта Вадаліва</td>
    <td>Томітэ Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>12</td>
    <td><img src="mn12.png"/></td>
    <td>Вільчак, магчыма, Небясьпека, Схіл</td>
    <td>Альфа Вадаліва</td>
    <td>Уміямэ Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>13</td>
    <td><img src="mn13.png"/></td>
    <td>Пакой, магчыма, Ляґер</td>
    <td>Альфа Пэґаса</td>
    <td>Хацуі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>14</td>
    <td><img src="mn14.png"/></td>
    <td>Сьцяна</td>
    <td>Ґама Пэґаса</td>
    <td>Намамэ Бошы</td>
</tr>
</table>

<h3>Белы тыґр Захаду (Восень)</h3>
<p>7 стаянак Месяца «Захаду» ці «Белы тыґр».</p>
<table class="nomenclature">
<tr>
    <td>№</td>
    <td>Кітайскі знак</td>
    <td>Значэньне</td>
    <td>Галоўная зорка</td>
    <td>Назва японскай</td>
</tr>
<tr>
    <td>15</td>
    <td><img src="mn15.png"/></td>
    <td>Сягень, Нага</td>
    <td>Дэльта Андрамэды</td>
    <td>Токакі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>16</td>
    <td><img src="mn16.png"/></td>
    <td>Пагорак, Аркан; магчыма, Мяхі (кавальскія)</td>
    <td>Бэта Авена</td>
    <td>Татара Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>17</td>
    <td><img src="mn17.png"/></td>
    <td>Страўнік</td>
    <td>35 Авена</td>
    <td>Экіэ Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>18</td>
    <td><img src="mn18.png"/></td>
    <td>Прыпынак, Аб'яднаныя; магчыма, «Задзіночаньне»</td>
    <td>17 Цяльца; часам 16 Цяльца</td>
    <td>Субару Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>19</td>
    <td><img src="mn19.png"/></td>
    <td>Сетка; магчыма, зьвязана з Дажджом</td>
    <td>Эпсылян Цяльца</td>
    <td>Амэфуры Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>20</td>
    <td><img src="mn20.png"/></td>
    <td>Морда Чарапахі, магчыма, «Чуб на галаве савы»</td>
    <td>Альфа Арыёна</td>
    <td>Торокі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>21</td>
    <td><img src="mn21.png"/></td>
    <td>Сьледчы, Тры</td>
    <td>Дэльта Арыёна; часам Бэта Арыёна</td>
    <td>Каґасукі Бошы</td>
</tr>
</table>

<h3>Чырвоная птушка поўдня (Лета)</h3>
<p>7 стаянак месяца «Поўдня» ці «Чырвонай птушкі».</p>
<table class="nomenclature">
<tr>
    <td>№</td>
    <td>Кітайскі знак</td>
    <td>Значэньне</td>
    <td>Галоўная зорка</td>
    <td>Назва японскай</td>
</tr>
<tr>
    <td>22</td>
    <td><img src="mn22.png"/></td>
    <td>Калодзеж</td>
    <td>Мю Блізьнят</td>
    <td>Чычыры Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>23</td>
    <td><img src="mn23.png"/></td>
    <td>Волат, Д'ябал, магчыма, Прывід</td>
    <td>Дэльта Рака; часам Тэта Рака</td>
    <td>Тамахомэ Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>24</td>
    <td><img src="mn24.png"/></td>
    <td>Вярба</td>
    <td>Дэльта Гідры</td>
    <td>Нурыко Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>25</td>
    <td><img src="mn25.png"/></td>
    <td>Зоркі</td>
    <td>Альфа Гідры</td>
    <td>Хотохоры Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>26</td>
    <td><img src="mn26.png"/></td>
    <td>Расьцягнутая сетка</td>
    <td>Ню Гідры</td>
    <td>Чырыко Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>27</td>
    <td><img src="mn27.png"/></td>
    <td>Крылы</td>
    <td>Альфа Чашы</td>
    <td>Тасукі Бошы</td>
</tr>
<tr>
    <td>28</td>
    <td><img src="mn28.png"/></td>
    <td>Крыжавіна калясьніцы, магчыма, струны Кота</td>
    <td>Ґама Крумкача</td>
    <td>Міцукаке Бошы</td>
</tr>
</table>

<h3>Вонкавыя спасылкі</h3>
<ul>
<li>Steve Renshaw, Saori Ihara <a href='http://www2.gol.com/users/stever/charts.htm' class='external text' rel='nofollow'>Star Charts and Moon Stations</a> (абноўлена ў красавіку 2010 г.)</li>
</ul>
