<h2>Anutano</h2>
<p>Anuta é unha pequena illa volcánica que, aínda que se atopa dentro das Illas
Salomón de Melanesia, está poboada por polinesios. As estrelas son a
ferramenta máis importante para os navegantes de longo alcance. As
principais estrelas e constelacións guía son coñecidas como 'kaavenga'. Os
camiños das estrelas que se seguen dunha illa á outra (aínda que non saísen
ou xa estean fóra) chámanse "kau panogna porau". As estrelas sen nome que
non se usan como auxiliares de navegación chámanse "petuu vare" (parvo,
común ou sen distinguir).</p>

<h3>Nomenclatura</h3>
<table class="nomenclature">
<tr><th>Nome anutano</th><th>Tradución ó inglés</th><th>Cultura do ceo do oeste</th></tr>
<tr><td>Te Tino A Manu</td><td>O Corpo do Paxaro</td><td>Sirio</td></tr>
<tr><td>Te Kapakau Tonga</td><td>A Á do Leste</td><td>Canopus</td></tr>
<tr><td>Te Kapakau Pakatokerau</td><td>A Á do Norte</td><td>Proción</td></tr>
<tr><td>Te Kaokao O Manu</td><td>A Axila do Paxaro</td><td>Grupo de catro pequenas estrelas ó leste do Corpo de Manu</td></tr>
<tr><td>Te Kope</td><td>O Bambú</td><td></td>Grus</tr>
<tr><td>Ara Toru</td><td>Camiño dos Tres</td><td></td>Cinturón de Orión</tr>
<tr><td>Te Angaanga</td><td>As Pinzas</td><td></td>Fronte de Tauro</tr>
<tr><td>Matariki</td><td>Cara Pequena ou Ollos Pequenos</td><td></td>Pleiades</tr>
<tr><td>Kaavei</td><td>Tentáculo de Polbo</td><td></td>Aries</tr>
<tr><td>Taki Roto</td><td>Precursor Medio</td><td></td>Recanto do Gran Cadrado (unha estrela grande)</tr>
<tr><td>Taki Mua</td><td>Precursor Dianteiro</td><td></td>Patas dianteiras e ombreiro de Pegaso</tr>
<tr><td>Toki</td><td>Adze</td><td></td>Delphinus</tr>
<tr><td>Te Aamonga</td><td>A Vara de Carga</td><td></td>Tres estrelas en Aquila en liña recta</tr>
<tr><td>Te Paka Poi Ika Tapu</td><td>Peixe Esquío de Sammara</td><td></td>Catro estrelas grandes en Sagittarius</tr>
<tr><td>Te Rua Tangata</td><td>Dobre Home</td><td></td>Alpha e Beta Centauri</tr>
<tr><td>Te Rakau Tapu</td><td>A Rede, ou A Madeira Sagrada</td><td></td>Cruz do Sur</tr>
<tr><td>Taro</td><td>Planta de Taro</td><td></td>Scorpio, Antares é Te Kau (the talo). As cinco estrelas en torno a Antares
son Ona Rau (as súas follas)</tr>
<tr><td>Te Rakau Tapu</td><td>A Rede, ou A Madeira Sagrada</td><td></td>Cruz do Sur</tr>
<tr><td>Te Tukaniva</td><td>&mdash;</td><td></td>Vía Láctea</tr>
<tr><td>Te Aro Rere</td><td>A Nube que Corre</td><td></td>Gran Nube de Magallanes</tr>
<tr><td>Te Ao Toka</td><td>A Nube Restrinxida (?)</td><td></td>Pequena Nube de Magallanes</tr>
<tr><td>Te Petuu Ao</td><td>A Estrela da Mañá</td><td></td>Venus</tr>
<tr><td>Tiuriuri</td><td>A Estrela da Mañá(?)</td><td></td>Venus(?)</tr>
</table>

<h3>Referencias</h3>
<ul>
<li>Feinberg, Richard. (1998). "Polynesian seafaring and navigation: ocean
travel in Anutan culture and society" The Kent State University Press, Kent,
Ohio: ISBN 0-87338-352-4.</li>
<li>Rensch, K.H. (1994). "Fish Names of Western Polynesia: Futuna, Niue, Samoa,
Tokelau, Tonga, Tuvalu, Uvea, Outliers" Archipelago Press, the University of
California : ISBN 9780959378771.</li>
</ul>

<h3>Autor</h3>
<p>A esta cultura do ceo de Stellarium contribuíu <i>Dan Smale</i>,
d.smale(at)niwa.co.nz</p>
